Cách kiểm tra giấy phép xây dựng online theo tỉnh nhanh và chính xác

Giấy phép xây dựng là gì?

Giấy phép xây dựng (GPXD) là văn bản pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho chủ đầu tư hoặc cá nhân, cho phép tiến hành xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo hoặc di dời công trình xây dựng theo đúng quy hoạch, mục đích sử dụng đất và các quy định của pháp luật hiện hành.

Giấy phép xây dựng thể hiện sự chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước đối với quy mô, vị trí, kiến trúc, kết cấu và các giải pháp kỹ thuật chính của công trình.

Thông qua GPXD, Nhà nước kiểm soát trật tự xây dựng, bảo đảm an toàn công trình, an toàn cho cộng đồng dân cư xung quanh, đồng thời bảo vệ cảnh quan đô thị và hạ tầng kỹ thuật – xã hội.

Theo quy định, giấy phép xây dựng là điều kiện bắt buộc trước khi khởi công thi công công trình, ngoại trừ một số trường hợp được miễn giấy phép theo Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Việc xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng sai nội dung giấy phép có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc ngừng thi công, thậm chí cưỡng chế tháo dỡ.

Giấy phép xây dựng có thời hạn nhất định. Thông thường, trong vòng 12 tháng kể từ ngày được cấp, nếu chủ đầu tư chưa khởi công xây dựng thì phải làm thủ tục xin gia hạn. Trường hợp quá thời hạn mà không gia hạn, giấy phép xây dựng sẽ hết hiệu lực và không còn giá trị pháp lý để triển khai thi công.

Vì sao cần tra cứu giấy phép xây dựng?

Tra cứu giấy phép xây dựng không chỉ là một bước trong quá trình xin phép mà còn là công cụ quan trọng giúp cá nhân, doanh nghiệp kiểm soát tính pháp lý của công trình, chủ động kế hoạch thi công và hạn chế tối đa rủi ro vi phạm quy định pháp luật. Cụ thể:

1. Theo dõi và kiểm tra tình trạng hồ sơ xin phép

Việc tra cứu giúp người nộp hồ sơ chủ động về thời gian và tiến độ thực hiện dự án. Thông qua hệ thống tra cứu, bạn có thể xác định hồ sơ đã được tiếp nhận hay chưa, đang trong giai đoạn thẩm định, yêu cầu bổ sung hay đã được cấp phép.

Nhờ đó, các thiếu sót hoặc sai lệch được phát hiện sớm để kịp thời điều chỉnh, tránh kéo dài thời gian chờ đợi và làm gián đoạn kế hoạch thi công.

2. Xác minh tính hợp pháp của công trình xây dựng

Tra cứu giấy phép xây dựng là căn cứ quan trọng để xác định công trình có được xây dựng hợp pháp hay không. Điều này đặc biệt cần thiết trong các trường hợp:

• Mua bán, chuyển nhượng nhà ở, đất có công trình xây dựng.

• Kiểm tra công trình của chính mình hoặc của bên thứ ba trước khi hợp tác, đầu tư.

Việc xác minh giấy phép giúp tránh rủi ro mua phải nhà xây dựng không phép hoặc sai phép, vốn có thể dẫn đến xử phạt hành chính, không được cấp sổ hồng hoặc thậm chí bị cưỡng chế tháo dỡ.

3. Làm căn cứ phục vụ thanh tra, kiểm tra và giải trình pháp lý

Trong quá trình kiểm tra xây dựng hoặc thanh tra đô thị, thông tin giấy phép xây dựng là cơ sở pháp lý quan trọng để chứng minh công trình được triển khai đúng quy định. Việc chủ động tra cứu và lưu trữ thông tin giúp hạn chế nguy cơ bị xử phạt hành chính do không xuất trình được giấy tờ hợp lệ tại thời điểm kiểm tra.

4. Tiện lợi nhờ dịch vụ công trực tuyến

Hiện nay, nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng đã triển khai hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Người dân có thể tra cứu giấy phép xây dựng online ngay tại nhà bằng máy tính hoặc điện thoại, không cần đến trực tiếp cơ quan nhà nước, tiết kiệm thời gian và công sức.

5. Phòng tránh rủi ro pháp lý và thiệt hại tài chính

Việc không tra cứu hoặc không nắm rõ tình trạng giấy phép xây dựng có thể dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng, bao gồm:

• Bị xử phạt hành chính với mức phạt có thể lên tới 60 – 100 triệu đồng tùy quy mô và mức độ vi phạm.

• Buộc tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần công trình xây dựng trái phép, gây thiệt hại lớn về chi phí.

• Ngừng thi công đột ngột, kéo dài thời gian hoàn thiện công trình, ảnh hưởng đến kế hoạch sinh sống hoặc kinh doanh.

Cách kiểm tra giấy phép xây dựng Online

Người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu thông tin giấy phép xây dựng trên Cổng thông tin tích hợp của Bộ Xây dựng tại địa chỉ https://dichvucong.gov.vn/p/home/dvc-trang-chu.html, trong mục Tra cứu hồ sơ cấp phép xây dựng.

Khi tra cứu, cần nhập mã hồ sơ và mã bảo mật để theo dõi trạng thái xử lý như: đã tiếp nhận, đang thẩm định, yêu cầu bổ sung hồ sơ hoặc đã được cấp phép.

Quy trình thủ tục cấp giấy phép xây dựng bao gồm những gì?

Quy trình chung theo Luật Xây dựng 2014 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2020

Việc cấp giấy phép xây dựng được thực hiện theo một quy trình thống nhất trên phạm vi cả nước, nhằm đảm bảo công trình xây dựng phù hợp quy hoạch, tuân thủ quy chuẩn – tiêu chuẩn kỹ thuật và đúng quy định pháp luật hiện hành. Quy trình cơ bản gồm các bước sau:

1. Nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng

Chủ đầu tư chuẩn bị 02 bộ hồ sơ theo quy định (bao gồm đơn đề nghị cấp phép, bản vẽ thiết kế, giấy tờ về quyền sử dụng đất và các tài liệu liên quan khác).

Hồ sơ được nộp tại cơ quan có thẩm quyền cấp phép, thường là UBND cấp huyện đối với nhà ở riêng lẻ hoặc thông qua Trung tâm phục vụ hành chính công/Cổng dịch vụ công tại địa phương nơi có công trình xây dựng.

2. Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Sau khi tiếp nhận, bộ phận một cửa có trách nhiệm kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ.

• Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định, cơ quan tiếp nhận sẽ thông báo bằng văn bản để chủ đầu tư biết và bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu.

• Thời gian xử lý chỉ được tính khi hồ sơ đã đầy đủ và hợp lệ theo quy định pháp luật.

3. Thẩm định hồ sơ và kiểm tra thực địa

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan cấp phép tiến hành thẩm định nội dung hồ sơ, đồng thời kiểm tra thực địa (nếu cần) để đối chiếu với hiện trạng khu đất, quy hoạch xây dựng, chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng và các yếu tố kỹ thuật liên quan.

4. Lấy ý kiến các cơ quan liên quan

Đối với các trường hợp cần phối hợp chuyên môn, cơ quan cấp phép sẽ gửi văn bản lấy ý kiến các đơn vị liên quan như: quy hoạch – kiến trúc, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật, môi trường…

Thời hạn lấy ý kiến là 12 ngày làm việc. Nếu hết thời hạn này mà cơ quan được hỏi không có văn bản phản hồi, thì được hiểu là đã thống nhất và đồng ý với nội dung đề nghị cấp phép.

5. Cấp giấy phép xây dựng

Sau khi hoàn tất thẩm định và lấy ý kiến (nếu có), cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành giấy phép xây dựng theo thời hạn quy định:

• Đối với nhà ở riêng lẻ: không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

• Đối với các công trình xây dựng khác: thời hạn giải quyết tối đa từ 20 đến 30 ngày làm việc, tùy theo quy mô và tính chất công trình.

6. Trường hợp kéo dài thời gian giải quyết

Trong trường hợp hồ sơ cần thẩm định bổ sung hoặc xem xét thêm các yếu tố chuyên môn, thời gian cấp phép có thể được kéo dài. Tuy nhiên, thời gian kéo dài này không quá 10 ngày làm việc kể từ khi kết thúc thời hạn giải quyết ban đầu và cơ quan cấp phép phải thông báo rõ lý do bằng văn bản cho chủ đầu tư.

Quy trình trên là căn cứ pháp lý quan trọng để người dân và doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình xin cấp giấy phép xây dựng.

Cấp phép xây dựng áp dụng riêng tại Hà Nội từ ngày 09/6/2025

Từ ngày 09/6/2025, TP Hà Nội chính thức triển khai cơ chế cấp giấy phép xây dựng hoàn toàn trực tuyến, áp dụng thống nhất trên toàn địa bàn thành phố. Đây là bước cải cách thủ tục hành chính quan trọng, nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí và tăng tính minh bạch cho người dân, doanh nghiệp.

1. Hình thức tiếp nhận và xử lý hồ sơ

Toàn bộ hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng được tiếp nhận và xử lý online 100% thông qua Cổng Dịch vụ công của TP Hà Nội. Phạm vi áp dụng bao gồm đầy đủ các thủ tục:

• Cấp giấy phép xây dựng mới

• Cấp phép sửa chữa, cải tạo công trình

• Điều chỉnh giấy phép xây dựng

• Gia hạn giấy phép xây dựng

• Các thủ tục liên quan khác theo quy định

Người dân không cần nộp hồ sơ giấy, không phải đi lại nhiều lần; toàn bộ quá trình nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả đều thực hiện trực tuyến.

2. Lệ phí và chi phí thực hiện

Từ nay đến hết năm 2025, TP Hà Nội miễn 100% lệ phí hành chính đối với thủ tục cấp giấy phép xây dựng. Người dân chỉ phải thanh toán cước phí gửi trả kết quả (nếu lựa chọn nhận bản giấy qua bưu chính), mức phí trung bình khoảng 26.000 đồng/lượt theo đơn vị chuyển phát.

3. Thời gian giải quyết hồ sơ

Thời hạn cấp giấy phép xây dựng tại Hà Nội vẫn tuân thủ đúng quy định của Luật Xây dựng hiện hành:

• Nhà ở riêng lẻ: thời gian giải quyết tối đa 15 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ.

• Các công trình xây dựng khác: thời gian giải quyết tối đa 20 ngày làm việc.

Thời gian xử lý được tính kể từ thời điểm hồ sơ đầy đủ, hợp lệ trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.

Lệ phí cấp phép và xử phạt khi khởi công không phép

1. Lệ phí cấp giấy phép xây dựng

Mức lệ phí cấp phép xây dựng do Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh/thành phố quy định, vì vậy không đồng nhất giữa các địa phương. Riêng tại Hà Nội, hiện đang miễn lệ phí cấp giấy phép xây dựng đến hết năm 2025 theo quy định hiện hành.

2. Xử phạt hành vi xây dựng không phép

Theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP, các trường hợp khởi công xây dựng khi chưa có giấy phép (hoặc không đúng giấy phép) sẽ bị xử phạt như sau:

• Nhà ở riêng lẻ: phạt tiền từ 60 – 80 triệu đồng.

• Công trình xây dựng trong khu di tích, khu bảo tồn: phạt từ 80 – 100 triệu đồng.

• Công trình quy mô lớn, có yêu cầu lập báo cáo kinh tế & kỹ thuật: phạt từ 120 – 140 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, chủ đầu tư còn có thể bị buộc dừng thi công, hoàn thiện hồ sơ pháp lý hoặc tháo dỡ phần công trình vi phạm, gây phát sinh chi phí và kéo dài thời gian thực hiện.

Nếu có nhu cầu tra cứu giấy phép xây dựng, người dân và doanh nghiệp nên chủ động sử dụng các hệ thống tra cứu trực tuyến chính thống hoặc các kênh hướng dẫn được cơ quan có thẩm quyền công bố, nhằm xác minh chính xác chức năng sử dụng đất, thông tin dự án cũng như tình trạng hồ sơ pháp lý liên quan đến hoạt động xây dựng trên từng loại đất cụ thể.

Đối với các công trình xây dựng của cá nhân và tổ chức, việc tra cứu kịp thời không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, mà còn là bước kiểm tra bắt buộc để xác nhận đầy đủ điều kiện pháp lý trước khi triển khai thi công, đặc biệt tại các khu vực đang trong diện quy hoạch hoặc có dự án đầu tư công.

Hy vọng những thông tin trên sẽ hỗ trợ bạn trong quá trình tìm hiểu và thực hiện thủ tục xây dựng. A&G Việt Nam hiện cung cấp dịch vụ thi công xây dựng trọn gói và cải tạo nhà ở trọn gói, đồng hành cùng khách hàng từ khâu pháp lý đến triển khai và hoàn thiện công trình.

--------------------------------------------------

CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN KIẾN TRÚC VÀ XÂY DỰNG A&G VIỆT NAM

• Trụ sở: Số 18/163 Vũ Hữu, Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân, Hà Nội
• Văn phòng: BT 56 - TT3C Khu nhà ở Quốc Hội - Trung Văn - NTL - HN
• Hotline: 098.1478.866
• Email: agjsc.vn@gmail.com
• Website: agjsc.vn